Służba Liturgiczna

 Naczynia Liturgiczne

Naczynia liturgiczne – naczynia używane podczas Mszy Świętej do jej sprawowania.
Kielich mszalny – podstawowe naczynie liturgiczne używane w czasie mszy i służące do spożywania konsekrowanej Krwi Pańskiej.

Powinien być wykonany z metalu szlachetnego (nie korodującego). Jeżeli wykonany jest z innego metalu powinien mieć złocone wnętrze czary.

Patena naczynie, zazwyczaj w kształcie talerzyka, przeznaczone dla konsekrowanej hostii. (Powinna być wykonana, przynajmniej w swym wnętrzu, ze szlachetnego, niekorodującego metalu).

Spotykane są trzy rodzaje paten:

  Patena kielichowa(inaczej patena płytka lub płaska) – to płaska patena, która należy do standardowego wyposażenia kielicha. Mieści się na niej jedna lub kilka większych hostii dla kapłanów i szafarzy.
  Patena głęboka –  patena ta również należy do wyposażenia kielicha (gdy nie stosuje się pateny kielichowej, lub gdy zachodzi potrzeba konsekracji komunikantów dla wiernych); wtedy oprócz hostii dla kapłanów umieszcza się w niej także mniejsze komunikaty dla wiernych.
  Patena komunijna – najczęściej wyposażona w uchwyt, trzymana przez ministranta pod brodą wiernego przyjmującego Komunię Świętą. Na nią spadają cząstki Ciała Chrystusa.
Cyborium (tzw. puszka) –  naczynie do przechowywania hostii oraz komunikantów, większe niż kielich mszalny.
Ampułki – naczynia liturgiczne, w których przechowywane jest wino i woda. Używane są w liturgii podczas przygotowania darów, gdy kapłan wlewa do kielicha wino i wodę, a następnie obmywa palce swoich dłoni (lavabo). Ampułek używa się również do puryfikacji kielicha, puszek i pateny.
Lawaterz – jest naczyniem używanym do obmycia rąk podczas ofiarowania (lavabo). Składa się on z dwóch części: naczynia na wodę (w kształcie dzbanka) i tacy, na którą spływa woda.

Bielizna kielichowa – są to materiałowe elementy wychodzące w skład wyposażenia kielicha:

Korporał – kwadratowy obrus o wymiarach 50x50cm lub 20x20cm. Najczęściej rozkładany poczwórnie. Na jego środku lub u dołu powinien znajdować się naszyty krzyż. W czasie celebracji Mszy Świętej stoi na nim kielich, patena oraz cyborium. Poza celebracją używa się go do wystawienia Najświętszego Sakramentu. Zgodnie z tradycją, korporał ma symbolizować całun, w który owinięte było ciało Jezusa złożone w grobie.
Palka – jest kwadratowym, usztywnionym materiałem służącym do przykrywania kielicha podczas Mszy Świętej. Ma ona zabezpieczać Postacie Eucharystyczne przed zanieczyszczeniem np. przez owady zwabione zapachem wina.

Puryfikaterz – jest to niewielkich rozmiarów ręczniczek (ok. 40 cm długości i 25 cm szerokości), służący do czyszczenia naczyń liturgicznych po Komunii Świętej.
Welon – w liturgii ma dwa znaczenia. W nawiązaniu do tematu bielizny kielichowej jest materiałem odkrywającym kielich w czasie od rozpoczęcia liturgii do przygotowania darów oraz po puryfikacji. Kolorystyka welonu powinna być zgodna z kolorem liturgicznym danego oficjum lub biała.
Vasculum –  z łaciny jest to małe naczyńko – naczynie liturgiczne z wodą, zazwyczaj stojące przy tabernakulum. Służy do obmywania palców przez szafarza po udzielaniu komunii.
Monstrancja – naczynie liturgiczne w Kościele Katolickim do umieszczania w nim konsekrowanej hostii, celem wystawiania na ołtarz podczas nabożeństw, adoracji, błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem oraz w czasie procesji eucharystycznych. Przykładową procesją eucharystyczną jest procesja Bożego Ciała.
Melchizedek – część składowa monstrancji – mianowicie metalowa oprawka najczęściej w kształcie półksiężyca, która przyjmują Hostię Świętą wystawioną w monstrancji.
Kustodia – ( łac. custodia) naczynie przeznaczone do przechowywania Hostii przeznaczonej do adoracji w tabernakulum poza nabożeństwami.

Aspersorium (kropielnica) – przenośne naczynie (zazwyczaj miały kociołek z pąkiem) na święconą wodę.
Kropidło – miotełka z pęczkiem lub kulka z otworkami na rączce, służąca do kropienia wodą święconą.
Trybularz, kadzielnica – służy do okadzania w czasie uroczystości.

Łódka – naczynie, w którym przechowuje się kadzidło, czyli płatki kwiatów i zasuszoną żywice, używanych do spalania podczas okadzeń.

 

Krzyż procesyjny – używany podczas procesji.

Akolitki – świece używane w czasie procesji – na rozpoczęcie i zakończenie mszy, procesjach z Najświętszym Sakramentem, z Ewangeliarzem.